Artiestennaam
In al die jaren dat ik fotografeer, heb ik met heel veel modellen samengewerkt. De meeste modellen willen dat hun foto's gepubliceerd worden onder een gekozen naam, een artiestennaam. En dat is prima. Dat gebeurt ook in de muziek en andere creatieve sectoren. Sommige modellen gebruiken deze naam om achter te schuilen: een andere identiteit. Deze modellen willen niet dat hun echte identiteit bekend wordt in combinatie met de foto's. Vooral part-time modellen willen vaak niet dat bijvoorbeeld collega's op hun andere werk weten over hun modellencarrière. En er zijn ook modellen van wie hun ouders of andere familie geen voorstander is van (naakt) poseren.
Het was altijd al tricky om je modellencarrière geheim te houden. Zeker in het digitale tijdperk waarin foto's zo makkelijk kunnen worden gedeeld. En je moet ook de fotografen met wie je werkt kunnen vertrouwen. Zij hebben je echte naam nodig voor juridische redenen zoals een contract en leeftijdsverificatie. Maar het was nog wel te doen. Een foto met een verzonnen naam was niet makkelijk te matchen met de echte naam van het model.
Maar door recente ontwikkelingen op het gebied van gezichtsherkenning, is er wel wat veranderd. Je kon altijd al zoeken op internet als je iemands naam wist. Ook kon je zoeken op vergelijkbare (visueel) afbeeldingen via Google Image Search of Tineye.com. Maar dit onthult niet de echte naam van het model. Maar sinds kort kan je ook zoeken naar gezichten.
Gezichtsherkenning
Software voor gezichtsherkenning zoekt naar afbeeldingen met hetzelfde gezicht. Het werkt door een soort 3D model te maken van de gezichtskenmerken. Hiermee zoek je niet langer naar afbeeldingen die visueel lijkend zijn, maar je zoekt echt naar de persoon! Het maakt niet meer uit of je lacht in de ene foto en boos kijkt in een andere. De afstand tussen je ogen en honderden andere kenmerken veranderen niet.
Deze technologie is ingewikkeld, en vraagt veel rekenkracht van de computer. Maar de techniek ontwikkelt zich snel. Er zijn recent een aantal websites gelanceerd waar je naar personen kan zoeken binnen enkele seconden. Het enige wat je hoeft te doen is een foto te uploaden, en voor je het weet heb je de resultaten op je scherm. Ik heb een van deze websites op twee manieren getest: met mijn eigen foto, zodat ik het resultaat hier kan publiceren en met een willekeurige selectie van fotomodellen van Purpleport.com. Uiteraard post ik geen afbeeldingen van deze laatste test.
Test met een selfie
Om maar met mezelf te beginnen: Ik publiceer de foto's die ik maak onder mijn echte naam en gebruik ook mijn echte foto in mijn bio. Mijn familie en vrienden weten dat ik aan naaktfotografie doe. Dus ik kan de resultaten van deze eerste test veilig delen. Voor deze test maakte ik een selfie, geen foto van internet dus. Dit is belangrijk om te zien hoe het systeem werkt met 'nieuwe' gezichten, afbeeldingen die het systeem nog niet kan kennen.
Hiernaast zie je het resultaat. Ik ben behoorlijk verrast. Het werkt uitzonderlijk goed. Op alle foto's die getoond worden sta ik inderdaad. Drie daarvan zijn niet zo verwonderlijk: ze lijken op de selfie en zijn openbare foto's van mijn eigen websites. Maar het eerste resultaat is verrassend. Ik kende het bestaan van deze foto niet (het is een still uit een televisie-interview). Mijn ogen zijn dicht, mijn mond is open, gladgeschoren met kort haar. Heel anders dan de selfie die ik gemaakt heb voor de test. De software heeft dus echt mijn gezicht herkend, geen visuele vergelijking. De foto rechtsonderin laat het gevaar van dit soort software zien. Het is een foto waarop ik word onderscheiden als brandweerman. Zoals gezegd, mijn werk als fotograaf is geen geheim. Maar het is wat anders dat iedereen nu binnen een paar seconden kan zien dat ik ook brandweerman ben. Overigens heb je de betaalde versie nodig om naar de website te kunnen gaan waar de afbeelding van afkomstig is, en om de foto zonder blur te zien.
Test met modellen van PurplePort
Voor deze test heb ik tien willekeurige modellen van Purpleport geselecteerd. Ik heb op de portfolio-pagina's gezocht naar een foto waar het gezicht duidelijk op te zien is, en zonder teveel make-up. Deze foto heb ik gebruikt voor de test. Van de tien modellen kon ik van twee de echte naam achterhalen. Ik denk dat ze daar niet op zitten te wachten. Ook al ben je open over je werk als fotomodel, dan nog wil je waarschijnlijk niet iedereen op je persoonlijke Facebookpagina of dat ze je echte naam kunnen vinden.
Er is nog iets dat me opviel als een potentieel ongewenste situatie voor de modellen. Van veel modellen vond ik foto's die 'sexier' zijn dan de shooting style die ze aangeven op PurplePort. Ook dit hoeft geen probleem te zijn, maar sommige modellen hebben in het verleden misschien shoots gedaan onder een andere naam waarvan ze niet willen dat iedereen het bestaan ervan weet. Dit gebeurde vaker dan ik had verwacht. Van de tien modellen die adverteren als artistiek naaktmodel vond ik er van vier erotische foto's.
Ik kwam ook achter een denkfout in mijn onderzoek: ik keek naar random modellen om deze test anoniem te maken. Het probleem daarmee is dat ik niet met zekerheid kan zeggen of de matches ook echt kloppen. Als ik naar de resultaten van mijn eigen test kijk, denk ik dat deze behoorlijk betrouwbaar zijn, maar ik kan het niet met zekerheid zeggen.
En tot slot vond ik ook onverwachte en ongewenste resultaten: lookalikes. Je weet hoe er gezegd wordt dat iedereen wel ergens een lookalike rond heeft lopen. Heel vervelend als deze lookalike in de porno zit en jij niet.
Ik heb deze gegevens niet opgeslagen, gedeeld of verder onderzocht. Het ging mij alleen om de vraag hoe makkelijk zulke informatie tegenwoordig gevonden kan worden.
Gebruik de tool in je voordeel
Je kunt Google Image, Tineye.com en deze gezichtsherkenningssites gebruiken om te zoeken naar foto's die zijn gebruikt zonder jouw toestemming. Dit is ook hoe de gezichtsherkenningssoftware in de markt wordt gezet: voor het zoeken naar inbreuk op auteursrecht. Ik wil het gebruik van de gezichtsherkenningssoftware niet promoten en heb daarom de naam niet genoemd. Wil je het gebruiken om te zoeken naar inbreuk op het auteursrecht, of om te zoeken naar jezelf, stuur me dan even een berichtje.
Conclusie
Met deze nieuwe, openbaar toegankelijke, gezichtsherkenningssoftware wordt het bijna onmogelijk om anoniem te blijven als model. Het is ook niet meer mogelijk om verschillende modellencarrières te hebben onder een andere naam.
Ik heb de namen gevonden van twee modellen. Dat is al een behoorlijk percentage, en deze software zal alleen maar beter en beter worden. Modellen moeten zich goed bewust zijn van dit soort technologie.
Wil je toch anoniem poseren? Dat kan natuurlijk nog steeds zo lang je gezicht niet duidelijk in beeld is. Kijk voor voorbeelden bij mijn project 'Un·dis·closed'. Vragen over dit artikel of over poseren? Stuur gerust een mailtje.